Plastikowa butelka. Bardzo wygodne i poręczne opakowanie napoju. Szczególnie doceniane latem, kiedy należy się nawadniać często. Plastikowa butelka najczęściej będzie wykonana z politereftalanu etylenu – w skrócie PET. I takim butelkom przyjrzymy się w tym wpisie. Będzie tutaj dużo skrótów – zainteresowanych zgłębieniem tematu zapraszam do odnośników w artykule.

Jak powstaje plastikowa butelka PET?

W rafinerii ropy naftowej w wyniku połączenia się gazu ziemnego cząsteczek oraz ropy. Gaz ziemny, jak i ropa to nieodnawialne surowce (źródło). W praktyce oznacza, to tyle, że Ziemia traci swe cenne zasoby. Gaz i ropę stapia się w wysokiej temperaturze, w tym samym czasie do atmosfery uwalniają się gazy cieplarnianie, które mają negatywny wpływ na nasz klimat. Dodatkowo, jest to materiał, który po prostu jest szkodliwy dla organizmu (źródło). Do takich wniosków doszli naukowcy w wielu badaniach. Ale PET jest także lekki, tani, praktyczny, łatwy w użyciu. Nie można całkowicie ustrzec się przed korzystaniem z plastikowych butelek, ale można zminimalizować negatywny wpływ na zdrowie i środowisko.

Kilka faktów nt. plastikowych butelek PET:

• rozkładają się nawet 1000 lat (źródło);
• toksyny wydzielane z tworzyw sztucznych mogą być związane z zaburzeniami takimi jak bezpłodność czy rak (żródło);
• znajdują się w pierwszej dziesiątce najpopularniejszych śmieci w morzach i ocenach (prawie 6 milionów sztuk, co stanowi około 6% wszystkich odpadów w morzach i oceanach, więcej informacji nt. śmieci w oceanach tutaj);
• w przypadku wody butelkowanej, 90% kosztów to sama butelka, marketing i dystrybucja (informacja stąd),
• 80% plastikowych butelek nigdy nie podlega recyklingowi (inne fakty nt. butelek tutaj).

Recykling plastikowej butelki

Dlatego, szalenie ważne jest, aby butelki (i wszystkie inne śmieci!) zawsze wyrzucać do śmietnika – w przeciwnym wypadku trafią one do środowiska naturalnego (np. poprzez rzeki do mórz i oceanów), gdzie będą rozkładać się setki lat. Dlatego bardzo ważne, aby plastikowa butelka okazała się we właściwie oznaczonym koszu śmietnika. Wówczas trafi ona do sortowni śmieci. Plastikowe butelki zostają w takim miejscu posegregowane, m.in. z uwagi na kolor i sprasowane w duże „bele” (duże bryły zgniecionych butelek w kształcie sześcianu). W takiej formie trafiają do zakładu, który zajmuję się przetwarzaniem materiału na rPET. Butelki są mielone na „płatki”, z których wytwarza się specjalny granulat. Po przebadaniu materiału, trafia on do fabryki preform, która zajmuje się tworzeniem form, z który ponownie powstaje butelka. W takim miejscu rPET mieszany jest z materiałem macierzystym – PETem, z którego następnie tworzone są nowe plastikowe butelki. Nowe opakowania transportowane są do rozlewni bądź innej fabryki, gdzie napełniane są wodą/napojami, a stamtąd bezpośrednio do hurtowni, sklepów i innych punktów sprzedaży. Więcej o tym procesie dowiecie się tutaj, pomocna też może być poniższa grafika, którą na jego podstawie właśnie wykonałam.

Jak zminimalizować negatywny wpływ plastikowych butelek PET na zdrowie i środowisko?

• jeśli możesz, szukaj alternatyw takich jak wielorazowa butelka lub zaopatruj się napoje w szkle, które można poddawać recyklingowi bez końca,
• zawsze staraj się wyrzucać opakowanie po napoju do odpowiedniego pojemnika,
• sortuj śmieci,
• nie używaj ponownie butelki PET do napoju (źródło),
• nie przechowuj zbyt długo napojów w butelkach PET – stężenie szkodliwych substancji zwiększa się z czasem przebywania w butelce (źródło),
• nie wystawiaj butelki, z której zamierzasz jeszcze pić na słońce (pod wpływem temperatury wydzielają się szkodliwe substancje, źródło).

• Co się dzieje z butelkami z butelkomatu?

  Butelkomat, czyli reverse vending machine, to urządzenie do zwrotu opakowań w ramach systemu kaucyjnego. Wrzucona butelka jest skanowana i identyfikowana po kodzie kreskowym, a następnie prasowana lub rozgniatana na miejscu. Zebrane butelki odbiera wyspecjalizowana firma logistyczna i dostarcza je bezpośrednio do zakładów recyklingu. W odróżnieniu od odpadów zbieranych z pojemników ulicznych, butelki z butelkomatów trafiają do recyklingu w postaci niemal niezmienionej – czyste, posegregowane i wolne od zanieczyszczeń. To najwyższej jakości strumień surowca dla recyklingu butelek PET.

  Recykling opakowań plastikowych – co dzieje się dalej?

  Po zebraniu i transporcie do zakładu recykling butelek przebiega przez kilka etapów: sortowanie optyczne (maszyny rozpoznają typ tworzywa i kolor), mycie pod wysokim ciśnieniem, rozdrabnianie na płatki (flakes), topienie i granulowanie. Otrzymany granulat rPET trafia z powrotem do produkcji – jako surowiec do nowych butelek, opakowań gastronomicznych, włókien tekstylnych i wielu innych produktów. Recykling opakowań plastikowych zamyka obieg materiału i redukuje zapotrzebowanie na nowe tworzywa z ropy naftowej – każda przetworzona butelka to realnie mniejszy ślad węglowy.

  Sekcja FAQ – co się dzieje z plastikową butelką

  Co się dzieje z plastikowymi butelkami po wrzuceniu do żółtego pojemnika?

  Po zebraniu z pojemnika butelki trafiają do sortowni, gdzie są segregowane mechanicznie i optycznie według rodzaju tworzywa i koloru. Następnie są prasowane w bele, przewożone do zakładu recyklingu i przetwarzane na granulat, który służy do produkcji nowych opakowań, włókien lub innych wyrobów z tworzyw sztucznych.

  Co się dzieje z butelkami z butelkomatu?

  Butelki wrzucone do butelkomatu są skanowane, kompresowane lub składane na miejscu, a następnie odbierane przez firmy logistyczne i dostarczane bezpośrednio do zakładów recyklingu. Dzięki temu trafiają do recyklingu jako czysty, posegregowany surowiec najwyższej jakości – bez zanieczyszczeń typowych dla odpadów z pojemników ulicznych.

  Czym jest recykling butelek PET i jak przebiega?

  Recykling butelek PET to proces przetworzenia zużytych butelek z tworzywa PET (np. butelek po napojach) na granulat rPET. Butelki są myte, rozdrabniane na płatki, topione i granulowane. Otrzymany materiał wraca do produkcji nowych butelek, opakowań gastronomicznych lub włókien tekstylnych. To jeden z najlepiej zorganizowanych systemów recyklingu opakowań plastikowych w Europie.

  Ile razy można przetwarzać plastikową butelkę?

  Butelka PET może być poddawana recyklingowi wielokrotnie, choć z każdym cyklem właściwości tworzywa nieznacznie się pogarszają. Nowe technologie recyklingu chemicznego pozwalają odtwarzać PET do jakości zbliżonej do pierwotnej. W praktyce europejski system zakłada co najmniej kilka cykli życia butelki przed ostateczną utylizacją.

  Czy recykling opakowań plastikowych naprawdę pomaga środowisku?

  Tak – recykling opakowań plastikowych redukuje emisję CO₂ nawet o 60-70% w porównaniu z produkcją tworzywa z nowych surowców kopalnych, ogranicza zapotrzebowanie na ropę naftową i zmniejsza ilość odpadów trafiających na wysypiska. Warunkiem skuteczności jest jednak prawidłowa segregacja – brudne lub niesegregowane opakowania najczęściej trafiają do spalenia lub na składowisko.